Tuinwijkroute: maak er een laan van, geen racebaan
Donderdag 4 juni was het zover: de Tuinwijkroute lag op tafel bij de raad. Niet als los verkeersdingetje, maar als straat van ons allemaal. Van kinderen met schooltassen, fietsers met boodschappentassen, busreizigers, bewoners, winkeliers, rollators, bakfietsen en ja — ook automobilisten.
Tuinwijkroute: maak er een laan van, geen racebaan
Donderdag 4 juni was het zover: de Tuinwijkroute lag op tafel bij de raad. Niet als los verkeersdingetje, maar als straat van ons allemaal. Van kinderen met schooltassen, fietsers met boodschappentassen, busreizigers, bewoners, winkeliers, rollators, bakfietsen en ja — ook automobilisten.
De gemeente noemt het de Herinrichting Tuinwijkroute. De raadsinformatiebijeenkomst stond op 4 juni 2026 in de Stadhuishal gepland, naar aanleiding van de petitie over de Alternatieve Tuinwijkroute. Raadsleden gingen daar in gesprek met de indieners van de petitie, de Fietsersbond, bewoners en een verkeersveiligheidsdeskundige. Doel: kijken of onderdelen uit het bewonersplan het gemeentelijke plan veiliger kunnen maken.
En dat is hard nodig.
Want wie de Willem van Noortstraat kent, weet: dit is geen abstracte lijn op een kaart. Dit is een straat waar je oversteekt met je hart net iets hoger in je keel. Waar kinderen soms wachten, nog eens kijken, toch maar blijven staan. Waar de ene automobilist zich netjes gedraagt, maar de volgende denkt dat haast een soort mensenrecht is.
Al fietsend over de Willem van Noortstraat valt het me iedere keer weer op. Auto’s komen je voorbij alsof ze op Zandvoort rijden. Ja, ook de bezorgbusjes. Maar vooral mensen die haast hebben. Mensen die je professioneel aan de kant zetten en daarna nog verontwaardigd kijken ook. Alsof je een hinderlijk paaltje bent. Of erger: zo’n stomme bejaarde die daar zomaar fietst.
Verderop racen ze langs een bakfietsmoeder met een peuter in de bak en een kleuter op een kinderfiets ernaast. Een schoolklas probeert over te steken. Een buurtbewoner probeert zich uit de voeten te maken. En op de hoek van het Willem van Noortplein word ik zelf simpelweg aan de kant gedrukt.
Gelukkig: de tandarts is in zicht.
Ik bedenk dat ik waarschijnlijk een van de weinigen ben die opgelucht bij Roy naar binnen stapt.
Dankzij de camera van Henri Koopman hoeven we ons dit alles niet eens voor te stellen. De beelden laten zien wat bewoners dagelijks herkennen: links en rechts passerende auto’s, haastige bewegingen, kinderen die proberen over te steken en verkeer dat zich gedraagt alsof de straat van rubber is en mensen van staal.
Dat is ze niet.
Dat zijn ze niet.
Het probleem: gedrag én ontwerp
Natuurlijk, gevaarlijk rijgedrag begint bij mensen. Bij iemand die denkt: ik kan er nog wel even langs. Of: die fietser remt wel. Of: dat kind wacht maar. Dat is gedrag waar je weinig poëzie van maakt.
Maar straten voeden gedrag.
Een lange, rechte, brede weg fluistert tegen sommige bestuurders: doorrijden maar. Een straat met versmallingen, groen, duidelijke oversteekpunten en een echte 30 km/u-inrichting zegt iets anders: rustig aan, hier wonen mensen.
En precies daar zit de zorg van bewoners en Fietsersbond. Het gemeentelijke plan wordt wel mooier, maar volgens hen nog niet veilig genoeg. In het alternatieve plan “Tuinwijkroute – Meer veiligheid door meer groen” stellen bewoners en Fietsersbond een echte 30 km/u-inrichting voor, met onder meer een smallere rijbaan, een verspringende wegas, groenstroken en lokale wegversmallingen bij middeneilanden.
Ook vragen zij om beide ontwerpen te laten beoordelen door een gecertificeerd verkeersveiligheidsauditor, zodat uiteindelijk het veiligste ontwerp wordt uitgevoerd.
30 is geen bordje. 30 is een belofte
Een maximumsnelheid van 30 km/u werkt niet omdat er ergens een bord staat. Een bord is papierwerk op palen. Een veilige straat is iets anders.
Een echte 30-straat dwingt rust af. Niet agressief, maar logisch. Door de inrichting. Door groen dat de weg breekt. Door oversteekpunten waar je niet hoeft te gokken. Door een wegprofiel waarin de fietser niet het levende verkeersremmertje wordt.
Want dat is de nachtmerrie: dat fietsers straks de remmers van het autoverkeer worden. Dat kinderen en ouderen de proefpersonen worden in een ontwerp dat op papier klopt, maar op straat kraakt.
Tuinwijk heeft geen behoefte aan een rode racebaan met goede bedoelingen.
Tuinwijk heeft behoefte aan een laan.
Fiets, OV en buurt voorop
Laten we ook eerlijk zijn: dit is geen pleidooi tegen de bus. Het openbaar vervoer hoort bij de wijk. De bus brengt mensen naar werk, school, zorg en stad. Maar een woonstraat is geen busbaan waar toevallig ook mensen wonen.
Een meer fiets- en OV-gerichte inrichting betekent: de bus kan blijven rijden, maar de straat wordt niet ontworpen rond de haastigste weggebruiker. De maat moet niet de snelste auto zijn, maar het langzaamste kind.
Daarom is handhaving ook geen bijzaak. Als 30 de afspraak is, moet 30 ook echt 30 zijn. Niet 42 op rustige momenten. Niet 50 als niemand kijkt. Niet: ach, het kan hier wel.
Meer groen is geen franje
Het mooie aan het bewonersplan is dat groen niet wordt ingezet als decoratie achteraf. Geen plantvakje als schaamlapje. Groen wordt onderdeel van de veiligheid.
Een verspringende groenstrook breekt het beeld van die lange rechte weg. De straat krijgt ritme. Ogen gaan open. Voeten durven over te steken. Fietsers krijgen lucht. Bewoners krijgen weer een straat die aanvoelt als buurt, niet als doorgang.
Dat is op zijn Tuinwijks eigenlijk heel simpel: als je wilt dat mensen zich gedragen alsof ze door een woonwijk rijden, moet de straat eruitzien als een woonwijk.
Raad, kijk naar de straat
De raadsleden hebben de stukken. Ze hebben de plannen. Ze hebben de woorden gehoord.
Maar kijk vooral ook naar de straat.
Kijk naar de kinderen die wachten. Naar de fietser die wordt ingehaald waar dat eigenlijk niet kan. Naar de bewoner die al jaren zegt: dit gaat niet goed. Kijk naar de beelden van Henri. Kijk naar de Willem van Noortstraat als straat van mensen, niet als verkeerskundige doorsnede.
De vraag is niet of de Tuinwijkroute mooier kan.
De vraag is of hij veilig genoeg wordt.
En als het antwoord daarop nog niet volmondig ja is, dan moet het plan terug naar de tekentafel. Niet later, als het asfalt nog warm is en de klachten alweer binnenkomen.
Nu.
Maak van de Tuinwijkroute geen racebaan. Filmpje bijgaand van Henri's Camera.
Maak er een Tuinwijklaan van.
Ook voor mij. Voor Roy. Voor Henri. Voor de bakfietsmoeder, de kleuter, de schoolklas, de buurtbewoner — en voor de rest van Tuinwijk.
Ondernemers Tuinwijk
info@tuinwijkutrecht.nl